โรคฝีดาษวานร หรือที่รู้จักกันในชื่อ Monkeypox เป็นโรคที่หลายคนอาจไม่คุ้นเคย แต่กำลังเป็นที่สนใจในปัจจุบัน เนื่องจากมีการระบาดในหลายพื้นที่ทั่วโลก ส่วนใหญ่พบในหลายพื้นที่ของแอฟริกากลางและแอฟริกาตะวันตก โรคนี้มีต้นกำเนิดจากไวรัสชนิดหนึ่งในตระกูลเดียวกับไวรัสที่ทำให้เกิดโรคฝีดาษ (smallpox) แต่มีความรุนแรงน้อยกว่า เพราะฉะนั้นการรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคฝีดาษวานรและการป้องกันการแพร่เชื้อจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อความปลอดภัยของตนเองและคนรอบข้าง
การแพร่เชื้อมี 2 แบบ
- การแพร่เชื้อจากสัตว์สู่คน
การสัมผัสสารคัดหลั่งหรือแผลของสัตว์ที่ติดเชื้อ เช่น หนู ลิง หรือการกินเนื้อสัตว์ที่ไม่ปรุงสุก เชื้ออาจแพร่จากสัตว์สู่คนผ่านการกัด หรือการสัมผัสโดยตรง
- การแพร่เชื้อจากคนสู่คน
การสัมผัสสารคัดหลั่งหรือสิ่งของที่มีเชื้อปนเปื้อนอยู่ เช่น ผ้าปูที่นอน เสื้อผ้า หรือการหายใจในบริเวณที่มีเชื้อฟุ้งกระจาย
อาการของโรคฝีดาษวานร
- ระยะฟักตัว
ใช้ระยะเวลา 5 ถึง 21 วัน หลังจากที่ได้รับเชื้อ จะยังไม่แสดงอาการ
- ระยะไข้
เริ่มมีไข้สูงประมาณ 1 ถึง 4 วัน โดยอาจมีอาการปวดหัว หนาวสั่น ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และต่อมน้ำเหลืองโต
- ระยะผื่น
เริ่มมีผื่นขึ้นตามร่างกายภายใน 1 ถึง 2 สัปดาห์ ผื่นจะกลายเป็นตุ่มหนอง และอาจเกิดอาการคันร่วมด้วย
- ระยะฟื้นตัว
อาการดีขึ้นในช่วง 2 ถึง 4 สัปดาห์ แต่อาจหลงเหลือแผลเป็นหรือรอยแผลที่เกิดจากตุ่มหนอง ต้องหมั่นทายาดูแลแผล ไม่ให้ทิ้งรอย
การป้องกันโรคฝีดาษวานร
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งหรือของเหลวจากผู้ป่วยหรือสัตว์ที่ติดเชื้อ
- ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยน้ำและสบู่ หรือใช้แอลกอฮอล์เจลทุกครั้งที่สัมผัสสิ่งของที่อาจมีเชื้อโรค
- หลีกเลี่ยงการกินเนื้อสัตว์ที่ไม่ปรุงสุก เพื่อป้องกันเชื้อไวรัสจากสัตว์
- ระวังตนเองเมื่อต้องเดินทางไปยังพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูง และควรสังเกตอาการตนเองอย่างใกล้ชิด
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์ป่าหรือสัตว์เลี้ยงที่มีอาการผิดปกติ เช่น ผื่นหรือแผล
อย่างไรก็ตามถึงแม้ว่าโรคฝีดาษลิงจะเป็นโรคที่มีโอกาสติดต่อน้อย แต่ก็ควรป้องกันเฝ้าระวัง ติดตามข่าวสารการระบาดอย่างใกล้ชิด เพื่อความปลอดภัยของตนเองและคนภายในครอบครัว